Periyodikcetvelde yatay sıralara periyot denir. 7 tane periyot vardır. Periyotlar, elementlerin artan atom numaralarına göre sıralanarak oluşturulmuştur. • Aynı periyottaki elementlerin, en dış enerji düzeyinde farklı sayıda elektron bulunduğundan, bu elementlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri birbirinden farklıdır. Periyodikcetvelde 7 tane periyot, 8 tane A grubu, 8 tane B grubu vardır. 8B grubu 3 tanedir. Her periyot kendine ait olan s orbitali ile başlar p orbitali ile biter. Diger bir ifade ile 1A grubu ile başlayıp 8A grubu ile sona erer. Periyodik cetvelde A grubu elementlerinin özel isimleri vardır. 1A-ALKALİ METALLER 2A-TOPRAK ALKALİ METALLER Uzunaraştırmalardan sonra, Çek kimyager Bohuslav Brauner 1902'de lantanitlerin hepsinin periyodik cetvelde tek bir grupta bir araya getirilebileceğini önerdi. Buna astronomik bir benzetme olarak "asteroid hipotezi" adını verdi: Mars ve Jüpiter arasında tek bir gezegen yerine bir asteroit kuşağı olması gibi , itriyumun altındaki 1) Periyodik cetvelde bir grupta aşağıya doğru inildikçe enerji kabuğu sayısı arttığından atom yarıçaplarında artış olur. Bir gruptaki aynı yüklü iyonlarda da aşağıya doğru inildikçe iyon yarıçapları artar. 2) Periyodik cetvelde bir periyotta sağ tarafa doğru gidildikçe genel olarak atom yarıçapları küçülür. Periyodikcetvel 7 periyottan oluşmaktadır. Grup. Periyodik cetvelde düşey sütunlara (kolonlara) grup de- nir. 8 sütündan oluşan 8 tane A grubu ve 2A ile 3A ara- sında 10 sütundan oluşan 8 tane B grubu vardır. UYARI. Aynı grupta bulunan elementler benzer kimyasal ve fiziksel özellik gösterirler. Geçiş elementleri periyodik cetvelde skandiyum (Sc) ile başlayan ve çinko (Zn) ile biten elementler ve bunların altındakiler geçiş elementleridir.Bu element ler 4,5,6 ve 7. periyotlarda 2A ve 3A grubu elementleri arasında yer alır. Periyodik cetvelde 6. periyotta lantan (La) ile başlayan lantanitler ve 7. yEORq. Eğitim Öğretim İle İlgili Belgeler > Yazılı Soruları, Yazılı Arşivi > Kimya Yazılı Soruları > Kimya 11. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı Soruları KİMYA 11. SINIF 1. DÖNEM 1. YAZILI SORULARI 7 TEST CEVAP ANAHTARLI … – … EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI ……….……..… OKULU 11/… SINIFI KİMYA DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI ADI SOYADI…..…………… NU…. Soru 1 19K elementi ile ilgili; I. 4. periyot 1A grubu elementidir. II. 5 tane tam dolu orbitali vardır. III. s bloğunda bulunur. yargılarından hangileri doğrudur? A Yalnız I. B I ve II. C I ve III. D II ve III. E I, II ve III. Soru 2 3Li , 11Na ve 19K elementleriyle ilgili olarak ; I. Elektron dizilimleri ns1 ile bitmektedir. II. Atom yarıçapı en büyük olan 19K elementidir. III. İyonlaşma enerjileri en büyük olan 3Li elementidir. yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur ? A I,II ve III B I ve III C II ve III D I ve II E Yalnız I Soru 3 n = 3 ve ℓ=1'de en fazla kaç elektron bulunabilir? A 6 B 7 C 8 D 9 E 10 Soru 4 Elektron diziliminde 7 tane tam dolu orbitali, 2 tane yarı dolu orbitali bulunan nötr X atomu için; I. 3. periyot 6A grubunda yer alır. II. 16 tane elektronu vardır. III. En büyük baş kuantum sayısı 3’tür. yargılarından hangileri doğrudur? A Yalnız I. B Yalnız II. C I ve II. D II ve III. E I, II ve III. Soru 5 ℓ = 2 değeri için mℓ değerleri aşağıdakilerden hangisi olamaz? A -3 B -2 C -1 D 0 E +1 Soru 6 38 cmHg kaç atmosferdir? A 2 B 1 C 1,5 D 0,5 E 0,25 Soru 7 Yaptığı çalışmalar sonucunda elektronun konumu ve hızının aynı anda belirlenemeyeceğini bulan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir? A W. Heisenberg B M. Planck C A. Einstein D J. Dalton E L. De Broglie Soru 8 Aşağıda atomlardan hangisi küresel simetrik özelliktedir? A 18Ar B 13Al C 16S D 8O E 22Ti Soru 9 I. Elektronegatiflik II. İyonlaşma enerjisi III. Atom yarıçapı Yukarıdakilerden hangileri periyodik cetvelde aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru artar ? A Yalnız II B Yalnız III C I ve II D I ve III E II ve III Soru 10 27 oC sıcaklıkta 1 mol Helyum gazı şekildeki kapta bulunmaktadır. Buna göre; He gazının bilgi yelpazesi com kabın A, B ve C noktalarındaki basınçları arasındaki ilişki aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir? Soru 11 Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinde N elementinin yükseltgenme basamağı +5'tir? A NH3 B N2O3 C Na3N D N2O E KNO3 Soru 12 N3–, N5+ ve N’nin yarıçaplarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir? Soru 13 2 atm kaç torr basınca eşittir? A 280 B 1520 C 760 D 380 E 190 Soru 14 n=4 enerji seviyesinde toplam 4 elektron bulunduran X elementinin atom numarası kaçtır? A 28 B 30 C 32 D 34 E 36 Soru 15 4p, 3d, 4d orbitallerinin enerjilerinin karşılaştırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A 4p > 3d > 4d B 4p > 4d > 3d C 3d > 4d > 4p D 3d > 4p > 4d E 4d > 4p > 3d Soru 16 I. H2SO4 II. Na2CrO4 III. KMnO4 Yukarıda verilen bileşiklerdeki S, Cr ve Mn elementlerinin yükseltgenme basamakları hangisinde doğru olarak verilmiştir ? Soru 17 3d, 4p ve 5s orbitallerinin enerjileri arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? A 4p > 3d > 5s B 3d > 5s > 4p C 4p > 5s > 3d D 5s > 3d > 4p E 5s > 4p > 3d Soru 18 p orbitali için ℓ ve mℓ değerleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Soru 19 Yukarıda bazı A grubu elementlerinin iyonlaşma enerjileri verilmiştir. Buna göre; X, Y ve Z elementlerinin değerlik elektron sayıları hangisinde doğru verilmiştir? Soru 20 Periyodik cetvelin 1A ve 2A grubunda bulunan X, Y, T ve Z elementleri için ; - Atom yarıçapı en büyük olan Z dir. - İyonlaşma enerjisi en büyük olan X elementidir. Buna göre elementlerin doğru dizilişi nasıl olur? BAŞARILAR DİLERİM... CEVAP ANAHTARI 1-C 2-A 3-A 4-E 5-A 6-D 7-A 8-A 9-B 10-A 11-E 12-C 13-B 14-C 15-E 16-A 17-E 18-B 19-D 20-E “KİMYA 11. SINIF 1. DÖNEM 1. YAZILI SORULARI ”SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN >>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYINYorumu şahane bir site burayı sevdimm ->Yazan Buse. Er 8. **Yorum** ->Yorumu SIZIN SAYENIZDE YÜKSEK BIR NOT ALDIM SIZE TESSEKÜR EDIYORUM... ->Yazan sıla 7. **Yorum** ->Yorumu valla bu site çok süper .Bu siteyi kuran herkimse Allah razi olsun tüm ödevlerimi bu siteden mugladan sevgiler.... ->Yazan kara48500.. 6. **Yorum** ->Yorumu çok güzel bir site. kurucularına çok teşekkür ederim başarılarınızın devamını dilerim. ->Yazan Tuncay. 5. **Yorum** ->Yorumu ilk defa böyle bi site buldum gerçekten çok beğendim yapanların eline sağlık. ->Yazan efe . 4. **Yorum** ->Yorumu ya valla çok güzel bisi yapmışınız. Çok yararlı şeyler bunlar çok sagolun ->Yazan rabia.. 3. **Yorum** ->Yorumu Çok ii bilgiler var teşekkür ederim. Çok süper... Ya bu siteyi kurandan Allah razı olsun ..... süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr. Çok iyiydi. isime yaradı. Her kimse bu sayfayı kurduğu için teşekkür ederim ->Yazan pınar.. 2. **Yorum** ->Yorumu çok güzel site canım ben hep her konuda bu siteyi kullanıyorum özellikle kullanıcı olmak zorunlu değil ve indirmek gerekmiyor ->Yazan ESRA.. 1. **Yorum** ->Yorumu Burada muhteşem bilgiler var hepsi birbirinden güzel size de tavsiyeederim. ->Yazan Hasan Öğüt. >>>YORUM YAZ<<< 295 Periyodik Sistem – Periyodik Tablo Özellikleri Bugün kullandığımız periyodik sisteme en yakın periyodik sistemi hangi bilim insanı düzenlemiştir? Birçok bilim insanı elementleri çeşitli özelliklerine göre sınıflandırmaya çalışmıştır. Günümüzdeki periyodik tabloya en yakın sınıflandırma 1869 yılında Julius Lothar Mayer Julis Lother Mayer ve Dimitri Mendeleyev’in Dimitri Mendeleyev çalışmalarına dayanmaktadır. MENDELEYEV VE PERİYODİK SİSTEM Mendeleyev yaptığı çalışmalarda elementleri atom kütlelerine göre sıralamıştır. 63 elementi sıralamada elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin de düzenli periyodik olarak tekrarladığını bu tabloda sıralama yaparken yanılgısı elementlerin özelliklerinin atom kütlelerine bağlı olduğunu düşünmesiydi. MOSELEY VE MODERN PERİYODİK SİSTEM İngiliz fizikçi Henry Moseley Henri Mozli, X-ışınları ile yaptığı deneylerde çeşitli elementlerin atom numaralarını bulmuştur. Elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin atom kütlesine değil, atom numarasına proton sayısına bağlı olduğunu kanıtlamıştır. MODERN PERİYODİK SİSTEM Periyodik sistem, elementlerin atom numaralarına göre sıralandığı, yatayda periyotlar ve dikeyde gruplardan oluşan çizelgedir. Periyodik tablo ya da elementler tablosu olarak da bilinir. Periyodik tablo, elementlerin atom numarasına göre sıralandığı çizelgedir. Periyodik tabloda yatay sıralara periyot, dikey sütunlara grup denir. Periyodik tabloda 7 periyot ve 18 grup tablonun alt kısmında yer alan iki satırda 14’er element bulunur. Bu iki satır lantanitler ve aktinitler 6. ve 7. periyota grupta yer alan elementlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri benzerdir. Periyot boyunca elementlerin özellikleri düzenli olarak değişir. Periyodik Tabloda Elementlerin Yeri Nasıl Bulunur? Elementlerin periyodik tablodaki yerini tayin etmek için elektron dizilimindeki katman sayısı ve değerlik elektron sayısı atomun değerlik elektronu sayısı, elementin periyodik tabloda A grup numarasını elde etmek için kullanılır. Değerlik elektronu, atomun son katmanındaki atomlarındaki katman sayısı periyot numarasını bulmaya yarar. Örnek verecek olursam İstisnaHelyum He elementinin atom numarası 2’dir. Değerlik elektronu 2 olmasına rağmen 2A grubunda değil 8A grubunda yer alan bir soy gazdır. Periyodik Sistem ve Elementlerin Sınıflandırılması Temelde 4 tür element vardır MetalAmetalYarı MetalAsal soy Gaz METALLER Periyodik sistemde 1A grubunda bulunan hidrojen ve 3A grubunda bulunan bor elementi dışında 1A, 2A, 3A gruplarında yer alan ve B grubu elementleri metaldir. B grubu elementlerine geçiş metalleri denir Periyodik tablonun alt kısmında bulunan Aktinitler ve lantanitler de iç geçiş metalleridir. Metallerin Atomik Özellikleri Son katmanlarında az sayıda değerlik elektronu 1, 2, 3 gibi elektron vermeye oluştururken elektron vererek pozitif değerlikli katyon tablonun sol kısmında yer alırlar. Metallerin Fiziksel Özellikleri Işığı iyi yansıttıkları için kendilerine has parlak yüzeyleri tel, levha şekline şartlarında katıdırlar. cıva hariçElektriği iyi iyi iletirler. Isı iletim katsayıları ve kaynama sıcaklıkları metal karışarak alaşım oluşturabilir. Metallerin Kimyasal Özellikleri Serbest haldeyken monoatomik Ca, Al, Cu gibi yapıdadırlarAmetallerle iyonik bileşikler KF gibi ve basit tuzlar NaCl gibi kendi aralarında bileşik aktif metaller 1A grubunda yer alır ve 1A grubunun son elementi olan fransiyum Fr en aktif metaldir. AMETALLER Periyodik sistemdeki H, C, N, O, F, P, S, Cl, Se, Br, I elementleri ametaldir. Bilmen gereken önemli ametallerle alakalı kodlamalar var HaCıNoF PaSCala Biber IsmarladıHidrojen-Karbon-Azot-Fosfor-Fosfat-Kükürt-Klor-Brom-İyot Genellikle 4A, 5A, 6A ve 7A grubunda yer alırlar ve değerlik elektron sayıları sırasıyla 4, 5, 6 ve 7’dir. Ametallerin Atomik Özellikleri Son katmanlarında dört ya da daha fazla elektron bulundururlar. Oktet kuralına uyarken elektron alırlar ya da ortak elektron almaya genellikle eksi yüklü anyon, bir kısım ametaller pozitif yüklü katyon tablonun sağ kısmında yer alırlar. 5A, 6A, 7A grubu elementleri 1A grubunda olmasına rağmen metal değil ametaldir. Atomların Fiziksel Özellikleri Yüzeyleri parlak değil işlenemeyecek kadar kırılgan oldukları için tel, levha haline ve elektriği iletmezler. grafit istisnaMetallere göre erime ve kaynama sıcaklıkları koşullarında katı S, P, C, I, sıvı Br ya da gaz H2, O2, N2 gibi halinde bulunabilirler. Ametallerin Kimyasal Özellikleri Doğada genellikler molekül halinde O2 gibi oluştururken elektron alabilirler ya da elektronu ortak kullanırlar. Metallerden elektron alır, ametallerle ortaklaşa elektron ametallerle kovalent H2O gibi, metallerle iyonik NaCl gibi basit tuz bileşik aktif ametaller 7A grubunda yer alır. 7A grubunun ilk elementi olan flor F en aktif ametaldir. YARI METAL Yarı metaller hem metallerin hem de ametallerin özelliklerini taşırlar. Yarı metaller görünüşleri ve bazı fiziksel özellikleri ile metallere kimyasal özellikleri ile ametallere benzerler. Periyodik tabloda 8 yarı metal vardır ve 3A, 4A, 5A, 6A gruplarına dağılmışlardır. Bunlar borB, silisyum Si, germanyum Ge, arsenik As, antimon Sb, tellür Te, polonyum Po ve astatin At elementleridir. Aşağıda yarımetallerin özellikleri sıralanmıştır Tamamı oda koşullarında katı yapılıdırlar. Bir kısmı parlak bir kısmı mat akımını ve ısıyı metallere göre az, ametallere göre çok iyi olmadıkları için işlenerek tel ve levha haline silisyum ve germanyumun yarı iletken özelliği elektronik devrelerde kullanılır. SOY GAZLAR helyum He, neon Ne, argon Ar, kripton Kr, Ksenon Xe, radon Rn olmak üzere 6 tane asal gaz vardır. Soy gazların Atomik Özellikleri Periyodik sistemin en sağ tarafında 8A grubunda yer yapıda oldukları için elektron almaya ya da vermeye yatkın dış katmanında değerlik elektronu helyumda 2, diğerlerinde 8 elektron yapıdadırlar ve diğer element atomları oktet ve dublet kuralına uyarlar. Ametaller elektron alarak, metaller ise elektron vererek soy gaz elektron dizilimine ulaşmaya çalışır. Soy Gazların Fiziksel Özellikleri Renksiz ve koşullarında doğada gaz halinde ve kaynama sıcaklıkları çok düşüktür. Soy Gazların Kimyasal Özellikleri Tek atomlu monoatomik serbest halde kimyasal tepkimelere girmezler kimyasal reaksiyonlara karşı ilgisizdirler ve bileşik son üyesi olan radon Rn, radyoaktif özellik gösterir. Periyodik tabloda grupların bütün grupların özel isimleri de vardır 1A grubu Alkali metal’ler denir. Hidrojen hariç hepsi grubu Toprak alkali metalleri denir. Hepsi grubu Toprak metalleri ya da Bor grubu olarak Karbon grubu olarak Azot grubu ya da nitrojen grubu olarak Oksijen ya da Kalkojen grubu olarak grubu Halojenler olarak grubu Soygazlar bu grupta yer grubu elementlerinin tamamı metaldir. B grubu elementlerine geçiş metalleri de denir. 2A grubu ile 3A grubu arasında yer alır. Periyodik Sistem Özellikleri 1 ATOM YARIÇAPI Atom yarıçapı basitçe atomun çekirdeğinden en dıştaki katmanına olan uzaklık diyebiliriz. Periyodik cetvelde atom yarıçapı şu şekilde değişirAynı periyotta soldan sağa doğru atom yarıçapı ve hacmi genelleme yapılırsa, aynı katman sayısına sahip atomlardan proton sayısı fazla olanın atom yarıçapı küçük olur. Örnek Katman sayıları 3 olan 3. periyotta bulunan sodyum ve alüminyum elementlerinden alüminyumun proton sayısı sodyumdan daha fazla olduğu için atom yarı çapı daha küçüktür. Peki, atom çapı nasıl artar? Nötr bir atom elektron verdiğinde atom çapı küçülür. Nötr bir atom elektron aldığında atom çapı büyür. Kural İki element arasında atom yarıçapı kıyaslaması yapıldığında öncelikle elektron katmanı sayısına, eğer katman sayısı aynı ise atom numarasına proton sayısına göre karşılaştırma yapılır. 2 İYONLAŞMA ENERJİSİ Gaz hâlindeki nötr bir atomdan elektron kopararak pozitif yüklü iyon oluşturmak için verilmesi gereken enerjiye iyonlaşma enerjisi denir. Nötr bir X atomundan bir elektron koparmak için verilmesi gereken enerjiye 1. iyonlaşma enerjisi enerjisi endotermik ısı alan bir olaydırİyonlaşma enerjileri arasında; < < < ……< ilişkisi bulunur. Çünkü elektron her koptuğunda elektron başına düşen çekim kuvveti artar. Elektron koparmak zorlaşacağı için verilmesi gereken enerji de atomun elektron sayısı kadar iyonlaşma enerjisi vardır. İyonlaşma enerjisi Periyotlar boyunca soldan sağa doğru artar. Bunun nedeni periyot boyunca artan proton sayısı ve dolayısıyla artan çekirdek çekim gücüdürGrup boyunca yukarıdan aşağıya doğru azalır. Bunun nedeni grup boyunca enerji düzeyi sayısının artması böylelikle çekirdek ile dış katmanlardaki elektronlar arasındaki mesafenin artmasıdır. İyonlaşma Enerjisine Göre Grup Bulma İyonlaşma enerjisi değerlerinden yararlanılarak bir atomun değerlik elektronu sayısı ve dolayısıyla grup numarası bulunabilir. Ardışık iki enerji düzeyinde yaşanan iyonlaşma enerjisi değeri sıçraması, atomun değerlik elektronlarının bittiği ve bu nedenle elektron koparmanın zorlaşacağı anlamına gelir. Yukarıdaki tablo incelendiğinde bir elementin iyonlaşma enerjisinde ani artış yaşandığı seviye ile grup numarası arasındaki ilişki görebilirsin. ani artış değerlik elektronlarının biterek bir alt katmana geçildiğini gösterir. Kolay kopan elektronlar değerlik elektronu da A gruplarında grup numarasını atomunun 1, He’un 2, Li’nin 3, Be’un 4 iyonlaşma enerjisi bulunur. Bir atomun kaç elektronu varsa o kadar iyonlaşma enerjisi vardır. Yeterli enerji verildiğinde atomun tüm elektronları koparılabilir. 3 ELEKTRON İLGİSİ Gaz hâlindeki nötr bir atomun elektron alarak negatif yüklü iyon oluşturması sırasındaki enerji değişimine elektron ilgisi denir ile ilgisi, genellikle ekzotermik ısı veren bir ve soygazların elektron ilgisi yoktur, sadece ametallerde elektron ilgisi gözlemlenir. Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe elementin elektron ilgisi artar. Aynı gurupta yukarıdan aşağıya inildikçe elementlerin elektron ilgisi azalır fakat 7A grubunda bulunan florun elektron ilgisinin daha büyük olması beklenirken elektron ilgisi en büyük olan klordur. Bunun nedeni flor atomunun son orbitalindeki elektronlar arası itme kuvvetinin, klor atomunun son orbitalindeki elektronlar arası itme kuvvetinden fazla olmasıdır Klor atomunun yarıçapı flor atomundan büyüktür.. 4 ELEKTRONEGATİFLİK Bir atomun bağ elektronlarını kendine çekme yeteneğinin ölçüsü olarak tanımlayabiliriz. Elektronegatifliği en yüksek olan element 7A grubundaki flor elementidir. Elektronegatifliği en düşük element ise 1A grubundaki fransiyum elementidir. Soy gazların bağ yapma eğilimleri olmadığı için elektronegatiflik değerinden elektronegatifliği metallerden yüksektir. Periyodik tabloda soldan sağa doğru gidildikçe atom çapı küçülür, elektronegatiflik artar. Aynı grupta yukarıdan aşağı doğru gidildikçe atom çapı artar, çekirdeğin çekim gücü azalır, elektronegatiflik azalır. 5 METALİK – AMETALİK ÖZELLİK NASIL ARTAR? Metalik özellik periyodik cetvelde aynı grup içerisinde sağdan sola ve aynı periyot içerisinde yukarıdan aşağıya gittikçe özellik periyodik cetvelde aynı grup içerisinde sağdan sola ve aynı periyot içerisinde yukarıdan aşağıya gittikçe azalır. 1A grubundaki alkali metaller en elektropozitif elementlerdir. 7. periyot 1 A grubundaki fransiyum Fr en aktif metaldir 7A grubundaki halojenler periyotlarındaki en elektronegatif elementlerdir. Bu gruptaki flor periyodik sistemdeki en aktif ametaldir. Periyodik cetvelde soldan sağa gidildikçe ne olur? Periyodik cetvelde yukarıdan aşağıya gidildikçe ne olur? Görselimizden inceleyelim

periyodik cetvelde bir grupta en fazla kaç tane element bulunabilir